ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
บทความ16 ครั้ง

วิธีเฉพาะเจาะจงกับ e-bidding ต่างกันตรงไหน เลือกอย่างไรให้ถูก

วิธีจัดซื้อจัดจ้างไม่ได้เลือกตามความสะดวก แต่ถูกกำหนดด้วยวงเงินและเงื่อนไขตามกฎหมาย บทความนี้เทียบสามวิธีให้เห็นชัด พร้อมข้อที่หน่วยงานมักเข้าใจคลาดเคลื่อน

วิธีเฉพาะเจาะจงกับ e-bidding ต่างกันตรงไหน เลือกอย่างไรให้ถูก

วิธีจัดซื้อจัดจ้างไม่ใช่สิ่งที่เลือกตามความสะดวกของหน่วยงาน แต่ถูกกำหนดด้วยวงเงินและเงื่อนไขตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 กฎกระทรวงที่ออกตามความในพระราชบัญญัติดังกล่าวกำหนดวงเงินการจัดซื้อจัดจ้างครั้งหนึ่งไม่เกินห้าแสนบาทให้ใช้วิธีเฉพาะเจาะจงได้ ส่วนวงเงินที่สูงกว่านั้นโดยหลักต้องใช้วิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป

บทความนี้เทียบวิธีที่ใช้บ่อยให้เห็นชัด และสรุปข้อที่หน่วยงานมักเข้าใจคลาดเคลื่อน

สามวิธีที่พบบ่อย

ประกาศเชิญชวนทั่วไป (e-bidding)คัดเลือกเฉพาะเจาะจง
หลักการเปิดให้ผู้ประกอบการทั่วไปยื่นข้อเสนอเชิญเฉพาะรายที่มีคุณสมบัติตามที่กำหนดติดต่อผู้ประกอบการรายใดรายหนึ่งโดยตรง
ใช้เมื่อเป็นวิธีหลักตามกฎหมายเข้าเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนดให้ใช้วิธีนี้ได้เข้าเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด รวมถึงวงเงินไม่เกินที่กฎกระทรวงกำหนด
เวลาที่ใช้นานที่สุด มีขั้นตอนประกาศและยื่นข้อเสนอปานกลางสั้นที่สุด
จุดที่ต้องระวังขอบเขตงานต้องชัดจนผู้เสนอเข้าใจตรงกันต้องอธิบายได้ว่าทำไมจึงเลือกวิธีนี้ต้องอธิบายได้ว่าเข้าเงื่อนไขข้อใด

สิ่งที่ควรจำคือวิธีเฉพาะเจาะจงไม่ได้แปลว่าเลือกใครก็ได้ตามใจ แต่แปลว่ากฎหมายยอมให้ติดต่อโดยตรงเมื่อเข้าเงื่อนไขที่กำหนดไว้ และหน่วยงานยังต้องเจรจาตกลงราคาให้เหมาะสม พร้อมเก็บหลักฐานการพิจารณาไว้

ข้อที่มักเข้าใจคลาดเคลื่อน

  1. แบ่งซื้อแบ่งจ้างเพื่อให้เข้าวงเงินเฉพาะเจาะจง เป็นสิ่งที่กฎหมายห้าม การพิจารณาต้องดูที่ความต้องการทั้งก้อนในคราวเดียว ไม่ใช่ตัดให้เล็กลงเพื่อเลี่ยงวิธี
  2. คิดว่าวงเงินเฉพาะเจาะจงคือวงเงินต่อปี ที่จริงเป็นวงเงินของการจัดซื้อจัดจ้างในครั้งหนึ่ง ซึ่งต่างจากยอดรวมทั้งปี
  3. คิดว่าเฉพาะเจาะจงไม่ต้องมีเอกสาร ที่จริงยังต้องมีรายงานขอซื้อขอจ้าง การพิจารณาราคา และการตรวจรับตามระเบียบเช่นเดียวกัน เพียงแต่ขั้นตอนประกาศเชิญชวนไม่มี
  4. คิดว่าระบบที่ใช้อยู่เดิมจึงต้องซื้อจากรายเดิมเสมอ การจัดหาต่อเนื่องจากรายเดิมต้องมีเหตุผลที่อธิบายได้ตามเงื่อนไขในกฎหมาย ไม่ใช่ด้วยเหตุว่าคุ้นเคยกัน

ข้อแรกเป็นข้อที่ถูกตรวจสอบบ่อยที่สุด และเป็นข้อที่แก้ย้อนหลังไม่ได้ จึงควรตัดสินให้ถูกตั้งแต่ตอนตั้งเรื่อง

เรื่องนี้ทำในระบบได้ดูระบบพัสดุและทรัพย์สินใน ERP HOSOffice V2

งานระบบสารสนเทศมีข้อควรระวังเพิ่ม

งานจัดหาระบบสารสนเทศต่างจากการซื้อของทั่วไปตรงที่สิ่งที่ส่งมอบไม่ใช่ของที่นับได้ ดังนั้นไม่ว่าจะใช้วิธีใด ขอบเขตงานต้องระบุให้ชัดสามเรื่อง

  • สิ่งที่ส่งมอบ ฟังก์ชันที่ต้องมี ข้อมูลที่ต้องย้ายมา และเอกสารคู่มือที่ต้องได้รับ
  • เกณฑ์ตรวจรับ วัดอย่างไรว่าผ่าน เช่น รายการทดสอบที่ต้องผ่านครบ และจำนวนผู้ใช้ที่ต้องใช้งานได้จริง
  • สิ่งที่รวมอยู่ในราคาแล้ว การอบรม การแก้ไขข้อขัดข้อง และการปรับตามระเบียบที่เปลี่ยน

ถ้าสามข้อนี้ไม่ชัด วิธีที่เลือกจะไม่ช่วยอะไร เพราะปัญหาจะไปโผล่ตอนตรวจรับแทน

เราเตรียมเอกสารให้ตรงกับวิธีที่หน่วยงานใช้

ERP HOSOffice V2 มีทั้งแบบซื้อขาดและแบบเช่าใช้ และเราจัดชุดเอกสารให้ตรงกับวิธีที่หน่วยงานเลือกใช้

  • ใบเสนอราคาที่ระบุชื่อรายการตามหมวดรายจ่ายที่ถูกต้อง พร้อมขอบเขตสิ่งที่รวมและไม่รวมในราคา
  • รายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะสำหรับใช้ประกอบขอบเขตงาน เขียนเป็นความสามารถของระบบ ไม่ผูกกับยี่ห้อ
  • เกณฑ์ตรวจรับที่วัดได้ รายการทดสอบที่คณะกรรมการตรวจรับใช้ได้จริง
  • เอกสารประกอบนิติบุคคล หนังสือรับรอง ทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และหนังสือมอบอำนาจ ครบตามที่งานพัสดุขอ

คำถามที่พบบ่อย

จัดซื้อวงเงินเท่าไรจึงใช้วิธีเฉพาะเจาะจงได้

กฎกระทรวงที่ออกตามความในพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 กำหนดวงเงินการจัดซื้อจัดจ้างครั้งหนึ่งไม่เกินห้าแสนบาทให้ใช้วิธีเฉพาะเจาะจงได้ ทั้งนี้ยังมีเงื่อนไขอื่นตามกฎหมายที่ให้ใช้วิธีนี้ได้แม้วงเงินสูงกว่านั้น ซึ่งต้องพิจารณาเป็นกรณีไป

แบ่งงานออกเป็นหลายครั้งให้แต่ละครั้งไม่เกินวงเงิน ทำได้ไหม

ไม่ได้ การแบ่งซื้อแบ่งจ้างเพื่อให้วงเงินแต่ละครั้งต่ำลงจนเปลี่ยนวิธีจัดซื้อจัดจ้างหรือเปลี่ยนผู้มีอำนาจอนุมัติ เป็นสิ่งที่กฎหมายห้ามไว้ การพิจารณาต้องดูความต้องการทั้งก้อนในคราวเดียว

วิธีเฉพาะเจาะจงต้องทำเอกสารน้อยกว่าจริงไหม

ขั้นตอนประกาศเชิญชวนไม่มี แต่เอกสารหลักยังต้องครบ ทั้งรายงานขอซื้อขอจ้าง หลักฐานการพิจารณาราคา การอนุมัติ และการตรวจรับ สิ่งที่ประหยัดคือเวลาในขั้นประกาศ ไม่ใช่ความครบถ้วนของหลักฐาน

จัดหาระบบต่อจากรายเดิมเพราะเชื่อมกับของเดิมได้ ใช้เหตุผลนี้ได้ไหม

ต้องพิจารณาว่าเข้าเงื่อนไขตามกฎหมายข้อใด และอธิบายได้ด้วยข้อเท็จจริงทางเทคนิค ไม่ใช่ด้วยความคุ้นเคย สิ่งที่ช่วยได้คือระบุความจำเป็นในการเชื่อมต่อไว้ในขอบเขตงานอย่างเป็นกลาง เพื่อให้ผู้ประกอบการรายอื่นที่ทำได้ก็เสนอได้

แหล่งอ้างอิง

ขอขอบคุณกรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง ที่เผยแพร่กฎหมายและระเบียบด้านการจัดซื้อจัดจ้างให้หน่วยงานใช้อ้างอิงได้

บทความนี้เป็นการสรุปเพื่อเผยแพร่ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย การตีความขั้นสุดท้ายเป็นของงานพัสดุและนิติกรของแต่ละหน่วยงาน

ระบบนี้เป็นงานบริหารหลังบ้านขององค์กร ไม่ใช่ระบบรักษาพยาบาล

บทความที่เกี่ยวข้อง

บทความเช่าใช้หรือซื้อขาดซอฟต์แวร์ หน่วยงานรัฐเลือกอย่างไรให้ถูกระเบียบเช่าใช้กับซื้อขาดต่างกันทั้งวิธีจัดหา หมวดงบประมาณ และการลงทะเบียนสินทรัพย์ บทความนี้เทียบให้เห็นชัด พร้อมคำที่ควรใช้ในเอกสารจัดซื้อจัดจ้างของแต่ละแบบบทความพัสดุในระบบไม่ตรงกับของในคลัง เกิดจากอะไร และแก้อย่างไรยอดคงเหลือในระบบไม่ตรงกับของที่นับได้จริง เป็นปัญหาที่เจอเกือบทุกหน่วยงาน บทความนี้แยกสาเหตุที่พบบ่อยห้าข้อ วิธีตรวจหาว่าเป็นข้อไหน และวิธีแก้ที่ไม่ต้องนับใหม่ทั้งคลังทุกเดือนบทความระบบพัสดุและครุภัณฑ์โรงพยาบาล เชื่อมถึงกันทำไมงานจัดซื้อ คลัง ทะเบียนครุภัณฑ์ และงานซ่อมบำรุงถึงควรอยู่ระบบเดียวกัน พร้อมจุดรั่วที่พบบ่อยตอนตรวจสอบพัสดุประจำปี