คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ ตรวจอะไรได้บ้างกับงานระบบสารสนเทศ
งานระบบไม่มีของให้นับ คณะกรรมการตรวจรับจึงมักไม่แน่ใจว่าจะวัดอะไร บทความนี้เสนอรายการตรวจที่วัดได้จริง และสิ่งที่ต้องเขียนไว้ในขอบเขตงานตั้งแต่ต้นเพื่อให้ตรวจรับได้

คณะกรรมการตรวจรับพัสดุมีหน้าที่ตรวจว่าสิ่งที่ส่งมอบตรงตามสัญญาหรือข้อตกลงหรือไม่ ซึ่งทำได้ไม่ยากกับของที่นับได้ แต่กับงานระบบสารสนเทศ สิ่งที่ส่งมอบเป็นความสามารถของระบบ ถ้าขอบเขตงานไม่ได้เขียนเกณฑ์วัดไว้ตั้งแต่ต้น คณะกรรมการจะเหลือทางเลือกเพียงการเชื่อคำอธิบายของผู้รับจ้าง
บทความนี้เสนอรายการตรวจที่วัดได้จริง และย้อนกลับไปว่าต้องเขียนอะไรไว้ในขอบเขตงานตั้งแต่ต้น
หกอย่างที่ตรวจได้จริง
| สิ่งที่ตรวจ | วิธีวัด |
|---|---|
| ฟังก์ชันครบตามขอบเขตงาน | ไล่ทดสอบทีละรายการตามบัญชีที่แนบสัญญา บันทึกผลผ่านหรือไม่ผ่าน |
| ข้อมูลเดิมถูกย้ายมาครบ | สุ่มเทียบจำนวนรายการและยอดรวมของระบบเดิมกับระบบใหม่ |
| ผู้ใช้จริงใช้งานได้ | ให้เจ้าหน้าที่ของหน่วยงานทำงานจริงหนึ่งรอบ ไม่ใช่ดูผู้รับจ้างสาธิต |
| สิทธิ์การเข้าถึงตรงตามโครงสร้าง | ทดสอบเข้าด้วยบัญชีของแต่ละบทบาท ดูว่าเห็นและแก้ไขได้ตรงตามที่กำหนด |
| เอกสารส่งมอบครบ | คู่มือผู้ใช้ คู่มือผู้ดูแลระบบ และเอกสารโครงสร้างข้อมูล |
| การสำรองและกู้คืนข้อมูล | ทดลองกู้คืนจากไฟล์สำรองจริงหนึ่งครั้ง ไม่ใช่ดูแค่ว่ามีไฟล์ |
ข้อสามกับข้อหกเป็นสองข้อที่มักถูกข้าม และเป็นสองข้อที่บอกได้ดีที่สุดว่าระบบจะใช้งานได้จริงหลังผู้รับจ้างถอนตัวออกไป
สิ่งที่ต้องเขียนไว้ในขอบเขตงานตั้งแต่ต้น
- บัญชีรายการทดสอบ ระบุว่าต้องทดสอบกี่รายการ แต่ละรายการถือว่าผ่านเมื่อใด และให้แนบเป็นเอกสารแนบท้ายสัญญา
- นิยามของคำว่าส่งมอบครบ เช่น ผ่านรายการทดสอบครบทุกข้อ และมีผู้ใช้ของหน่วยงานใช้งานจริงได้ตามจำนวนที่กำหนด
- สิ่งที่ผู้รับจ้างต้องส่งมอบนอกจากตัวระบบ เอกสาร บัญชีผู้ดูแลระบบ และไฟล์ข้อมูลในรูปแบบที่หน่วยงานเปิดอ่านได้
- ช่วงเวลารับประกันและขอบเขต ระยะเวลา สิ่งที่ครอบคลุม และเวลาตอบกลับเมื่อแจ้งเหตุขัดข้อง
ถ้าสี่ข้อนี้อยู่ในเอกสารตั้งแต่ต้น การตรวจรับจะกลายเป็นการไล่เช็กลิสต์ ไม่ใช่การถกเถียงว่าอะไรคือเสร็จ
เรื่องนี้ทำในระบบได้ดูระบบพัสดุและทรัพย์สินใน ERP HOSOffice V2
ข้อที่คณะกรรมการควรระวัง
การลงนามตรวจรับคือการยืนยันว่าได้ตรวจแล้ว ไม่ใช่การยืนยันว่าเชื่อว่าเสร็จแล้ว
- อย่ารับมอบโดยยังมีรายการค้าง ถ้ายังมีข้อที่ไม่ผ่าน ให้บันทึกไว้และกำหนดเวลาแก้ไข แทนการรับไปก่อนแล้วตามทีหลัง
- อย่าตรวจจากการสาธิตอย่างเดียว ให้เจ้าหน้าที่ของหน่วยงานเป็นผู้กดเอง เพราะปัญหาที่พบบ่อยคือใช้ได้เฉพาะเส้นทางที่ผู้รับจ้างเตรียมมา
- เก็บหลักฐานการตรวจ บันทึกผลทดสอบ ภาพหน้าจอ และรายชื่อผู้ร่วมทดสอบ เพราะเป็นสิ่งที่ต้องใช้อธิบายภายหลัง
- ตรวจว่าข้อมูลเป็นของหน่วยงานจริง ขอไฟล์ฐานข้อมูลหนึ่งชุดและเปิดดูได้ ถ้าขอแล้วไม่ได้ ควรบันทึกไว้ก่อนรับมอบ
ERP HOSOffice V2 เตรียมอะไรให้คณะกรรมการ
- บัญชีรายการทดสอบสำเร็จรูป แยกตามโมดูล พร้อมช่องบันทึกผลผ่านหรือไม่ผ่าน ใช้แนบท้ายสัญญาได้
- รายงานเทียบข้อมูลก่อนและหลังย้าย จำนวนรายการและยอดรวมของแต่ละทะเบียน ให้สุ่มตรวจได้ทันที
- บัญชีทดลองสำหรับแต่ละบทบาท ให้คณะกรรมการเข้าทดสอบสิทธิ์ด้วยตนเอง
- คู่มือผู้ใช้และคู่มือผู้ดูแลระบบ ส่งมอบพร้อมระบบ ไม่ใช่ตามส่งภายหลัง
- การส่งออกฐานข้อมูล หน่วยงานขอไฟล์ได้ทุกเมื่อ และทดลองกู้คืนเพื่อตรวจรับได้
คำถามที่พบบ่อย
คณะกรรมการตรวจรับงานระบบ ควรตรวจอะไรเป็นอย่างแรก
ตรวจว่าฟังก์ชันครบตามบัญชีรายการที่แนบท้ายสัญญาหรือไม่ โดยไล่ทดสอบทีละรายการและบันทึกผล ถ้าสัญญาไม่มีบัญชีรายการทดสอบ ให้จัดทำร่วมกับผู้รับจ้างก่อนเริ่มตรวจ เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายเข้าใจตรงกันว่าอะไรคือผ่าน
ถ้ายังมีบางฟังก์ชันไม่เรียบร้อย ควรรับมอบไปก่อนไหม
ไม่ควร ให้บันทึกรายการที่ยังไม่ผ่านพร้อมกำหนดเวลาแก้ไข แล้วนัดตรวจซ้ำ เพราะเมื่อลงนามตรวจรับแล้ว อำนาจต่อรองของหน่วยงานจะลดลงมาก และรายการที่ค้างมักไม่ถูกแก้
ตรวจรับโดยดูผู้รับจ้างสาธิตอย่างเดียวพอไหม
ไม่พอ ควรให้เจ้าหน้าที่ของหน่วยงานเป็นผู้ใช้งานเองหนึ่งรอบเต็ม เพราะการสาธิตมักเดินตามเส้นทางที่เตรียมไว้ ปัญหาที่พบจริงมักเกิดตอนผู้ใช้กรอกข้อมูลของหน่วยงานเองหรือทำขั้นตอนที่ไม่อยู่ในบทสาธิต
ต้องตรวจเรื่องการสำรองข้อมูลด้วยไหม
ควรตรวจ และควรตรวจด้วยการทดลองกู้คืนจากไฟล์สำรองจริงหนึ่งครั้ง ไม่ใช่ดูเพียงว่ามีไฟล์สำรองอยู่ เพราะไฟล์ที่กู้คืนไม่ได้มีค่าเท่ากับไม่มี และเป็นสิ่งที่ตรวจได้ง่ายที่สุดในช่วงที่ผู้รับจ้างยังอยู่
แหล่งอ้างอิง
- ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
- พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
- เกณฑ์ราคากลางและคุณลักษณะพื้นฐานการจัดหาอุปกรณ์และระบบคอมพิวเตอร์ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
ขอขอบคุณกรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง และกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ที่เผยแพร่ระเบียบและเกณฑ์ให้หน่วยงานใช้อ้างอิงได้
บทความนี้เป็นการสรุปเพื่อเผยแพร่ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย การตีความขั้นสุดท้ายเป็นของงานพัสดุและนิติกรของแต่ละหน่วยงาน
ระบบนี้เป็นงานบริหารหลังบ้านขององค์กร ไม่ใช่ระบบรักษาพยาบาล