ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
บทความ39 ครั้ง

พัสดุในระบบไม่ตรงกับของในคลัง เกิดจากอะไร และแก้อย่างไร

ยอดคงเหลือในระบบไม่ตรงกับของที่นับได้จริง เป็นปัญหาที่เจอเกือบทุกหน่วยงาน บทความนี้แยกสาเหตุที่พบบ่อยห้าข้อ วิธีตรวจหาว่าเป็นข้อไหน และวิธีแก้ที่ไม่ต้องนับใหม่ทั้งคลังทุกเดือน

พัสดุในระบบไม่ตรงกับของในคลัง เกิดจากอะไร และแก้อย่างไร

ยอดคงเหลือในระบบไม่ตรงกับของที่นับได้จริง เกือบทุกครั้งไม่ได้เกิดจากของหาย แต่เกิดจากการเคลื่อนไหวที่ไม่ถูกบันทึก หรือบันทึกคนละเวลากับที่ของเคลื่อนจริง วิธีแก้ที่ได้ผลคือหาให้เจอก่อนว่าเป็นสาเหตุข้อไหน แล้วปิดช่องนั้น ไม่ใช่นับใหม่ทั้งคลังทุกเดือนแล้วปรับยอดให้ตรง เพราะการปรับยอดคือการลบหลักฐานว่าปัญหาเกิดตรงไหน

บทความนี้แยกสาเหตุที่พบบ่อย วิธีตรวจว่าเป็นข้อไหน และสิ่งที่ระบบควรทำให้เพื่อไม่ให้เกิดซ้ำ

ห้าสาเหตุที่ทำให้ยอดไม่ตรง

สาเหตุอาการที่สังเกตได้ความถี่ที่พบ
เบิกของไปก่อน บันทึกทีหลังยอดในระบบสูงกว่าของจริงเสมอพบบ่อยที่สุด
รับของเข้าคลังแล้วยังไม่ลงระบบยอดในระบบต่ำกว่าของจริง มักเจอช่วงสิ้นเดือนบ่อย
หน่วยนับไม่ตรงกัน เช่น กล่องกับชิ้นยอดผิดเป็นเท่าตัว เฉพาะบางรายการบ่อย
ยืมระหว่างหน่วยงานโดยไม่มีเอกสารหายเฉพาะบางรายการที่ใช้ร่วมกันปานกลาง
ของหมดอายุหรือชำรุดแต่ยังอยู่ในยอดยอดตรง แต่ของใช้ไม่ได้ปานกลาง

ข้อที่หนึ่งกับข้อที่สองคือสาเหตุของปัญหาส่วนใหญ่ และทั้งสองข้อมีต้นเหตุเดียวกัน คือการบันทึกเป็นงานที่ทำทีหลังในเวลาที่ว่าง ไม่ใช่ส่วนหนึ่งของการเคลื่อนย้ายของ เมื่อใดที่การบันทึกแยกออกจากการเคลื่อนของ ช่องว่างนั้นจะโตขึ้นเรื่อย ๆ ตามปริมาณงาน

วิธีตรวจว่าเป็นสาเหตุข้อไหน

ไม่ต้องนับทั้งคลัง ให้เลือกรายการที่เคลื่อนไหวบ่อยที่สุดสิบรายการมานับก่อน แล้วดูทิศทางของส่วนต่าง

  1. ระบบมากกว่าของจริงเกือบทุกรายการ แปลว่าการเบิกไม่ถูกบันทึกครบ ให้ไปดูว่ามีช่องทางเบิกที่ไม่ผ่านระบบอยู่หรือไม่ เช่น เบิกด้วยวาจาในเวรดึก
  2. ระบบน้อยกว่าของจริงเฉพาะช่วงต้นเดือน แปลว่าการรับของเข้าถูกบันทึกช้ากว่าของที่มาถึง
  3. ผิดเป็นเท่าตัวเฉพาะบางรายการ แปลว่าหน่วยนับไม่ตรงกัน ให้ตรวจว่ารายการนั้นตั้งหน่วยเป็นกล่องหรือชิ้น แล้วคนเบิกเข้าใจตรงกันหรือไม่
  4. ผิดเฉพาะรายการที่หลายหน่วยงานใช้ร่วมกัน แปลว่ามีการยืมโดยไม่มีเอกสาร

การนับสิบรายการใช้เวลาไม่ถึงหนึ่งชั่วโมง แต่บอกได้เลยว่าต้องไปแก้ที่ไหน ต่างจากการนับทั้งคลังซึ่งใช้เวลาหลายวันแล้วได้คำตอบเพียงว่ายอดต่างกันเท่าไร

เรื่องนี้ทำในระบบได้ดูระบบพัสดุและทรัพย์สินใน ERP HOSOffice V2

แก้ที่ต้นเหตุ ไม่ใช่แก้ที่ตัวเลข

การปรับยอดให้ตรงโดยไม่รู้สาเหตุ คือการทำให้เดือนหน้าไม่ตรงอีกโดยที่ไม่มีใครรู้ว่าทำไม

สิ่งที่ต้องทำมีสามอย่าง

  • ทำให้การบันทึกเกิดพร้อมกับการเคลื่อนของ ไม่ใช่งานที่ทำทีหลัง ถ้าบันทึกต้องกลับไปนั่งหน้าคอมพิวเตอร์ คนจะเลือกทำทีหลังเสมอ
  • ปิดช่องทางเบิกที่ไม่ผ่านระบบ ถ้ายังต้องมีเพราะเหตุฉุกเฉิน ก็ต้องมีวิธีบันทึกย้อนหลังที่ใช้เวลาไม่เกินสิบวินาที
  • ตรวจนับหมุนเวียน เลือกกลุ่มรายการมานับทุกสัปดาห์แทนการนับทั้งคลังปีละครั้ง ปัญหาจะถูกจับได้ตอนที่ยังเล็กและยังหาสาเหตุได้

ระบบพัสดุใน ERP HOSOffice V2 ช่วยตรงไหน

โมดูลพัสดุออกแบบให้การบันทึกเกิดที่จุดที่ของเคลื่อนจริง ไม่ใช่ที่โต๊ะทำงาน

  • เบิกจ่ายจากมือถือได้ที่หน้าคลัง คนเบิกกดยืนยันตรงนั้น ยอดตัดทันที ไม่ต้องรอกลับไปคีย์
  • รับของเข้าผูกกับใบสั่งซื้อ ของที่มาถึงถูกตรวจรับเทียบกับที่สั่งไว้ ส่วนต่างจึงเห็นตั้งแต่วันแรก
  • คุมหน่วยนับที่ทะเบียนสินค้า ตั้งหน่วยหลักและหน่วยย่อยพร้อมอัตราแปลง คนเบิกเลือกหน่วยได้แต่ระบบแปลงให้เอง
  • ยืมระหว่างหน่วยงานมีเอกสาร ของที่ยืมยังอยู่ในยอดแต่ติดสถานะว่าอยู่ที่ไหน
  • ตรวจนับหมุนเวียน สั่งนับเฉพาะกลุ่มรายการได้ พร้อมบันทึกส่วนต่างและเหตุผลไว้เป็นหลักฐาน

ผลที่ได้ไม่ใช่แค่ยอดตรง แต่คือเมื่อยอดไม่ตรง ระบบบอกได้ว่าส่วนต่างเกิดขึ้นระหว่างวันไหนกับวันไหน และเกิดกับรายการไหน

คำถามที่พบบ่อย

ยอดพัสดุไม่ตรงกับของจริง ต้องนับใหม่ทั้งคลังไหม

ไม่จำเป็น ให้เลือกรายการที่เคลื่อนไหวบ่อยที่สุดสิบรายการมานับก่อน แล้วดูทิศทางของส่วนต่างว่าระบบมากกว่าหรือน้อยกว่าของจริง ทิศทางนั้นบอกสาเหตุได้เลย ใช้เวลาไม่ถึงหนึ่งชั่วโมงและได้คำตอบว่าต้องไปแก้ที่ไหน

ทำไมยอดในระบบมักสูงกว่าของจริง

เพราะการเบิกของมักเกิดก่อนการบันทึก คนเบิกหยิบของไปใช้แล้วตั้งใจจะกลับมาคีย์ทีหลัง แล้วไม่ได้กลับมา ยอดที่ถูกตัดจึงน้อยกว่าของที่ออกจากคลังจริง วิธีแก้คือทำให้การบันทึกเกิดพร้อมกับการหยิบของ ไม่ใช่เป็นงานที่ทำทีหลัง

ปรับยอดให้ตรงเลยได้ไหม

ปรับได้แต่ต้องบันทึกเหตุผลไว้ทุกครั้ง การปรับยอดโดยไม่รู้สาเหตุคือการลบหลักฐานว่าปัญหาเกิดตรงไหน แล้วเดือนหน้าจะไม่ตรงอีกโดยไม่มีใครรู้ว่าทำไม สิ่งที่ควรทำคือหาสาเหตุให้เจอก่อนแล้วค่อยปรับพร้อมระบุเหตุผล

ตรวจนับหมุนเวียนคืออะไร ต่างจากการนับประจำปีอย่างไร

ตรวจนับหมุนเวียนคือการเลือกกลุ่มรายการมานับทีละกลุ่มอย่างสม่ำเสมอ เช่น ทุกสัปดาห์ แทนการนับทั้งคลังปีละครั้ง ข้อดีคือปัญหาถูกจับได้ตอนที่ส่วนต่างยังเล็กและยังสืบย้อนหาสาเหตุได้ ต่างจากการนับปีละครั้งที่พบส่วนต่างก้อนใหญ่โดยไม่รู้ว่าเกิดขึ้นเมื่อไร

อ่านต่อในชุดเดียวกัน

บทความนี้เป็นตอนแรกของชุดปัญหาการบริหารงานหลังบ้านโรงพยาบาล ตอนถัดไปว่าด้วยใบลาที่หายระหว่างทางและวันลาคงเหลือที่ไม่ตรงกัน

ระบบนี้เป็นงานบริหารหลังบ้านขององค์กร ไม่ใช่ระบบรักษาพยาบาล งานเวชระเบียนและการรักษายังเป็นหน้าที่ของระบบ HIS ที่หน่วยงานใช้อยู่

บทความที่เกี่ยวข้อง

บทความระบบพัสดุและครุภัณฑ์โรงพยาบาล เชื่อมถึงกันทำไมงานจัดซื้อ คลัง ทะเบียนครุภัณฑ์ และงานซ่อมบำรุงถึงควรอยู่ระบบเดียวกัน พร้อมจุดรั่วที่พบบ่อยตอนตรวจสอบพัสดุประจำปีบทความวิธีเฉพาะเจาะจงกับ e-bidding ต่างกันตรงไหน เลือกอย่างไรให้ถูกวิธีจัดซื้อจัดจ้างไม่ได้เลือกตามความสะดวก แต่ถูกกำหนดด้วยวงเงินและเงื่อนไขตามกฎหมาย บทความนี้เทียบสามวิธีให้เห็นชัด พร้อมข้อที่หน่วยงานมักเข้าใจคลาดเคลื่อนบทความเช่าใช้หรือซื้อขาดซอฟต์แวร์ หน่วยงานรัฐเลือกอย่างไรให้ถูกระเบียบเช่าใช้กับซื้อขาดต่างกันทั้งวิธีจัดหา หมวดงบประมาณ และการลงทะเบียนสินทรัพย์ บทความนี้เทียบให้เห็นชัด พร้อมคำที่ควรใช้ในเอกสารจัดซื้อจัดจ้างของแต่ละแบบ