ค่าใช้จ่ายในการฝึกอบรม เบิกอะไรได้ และเก็บเอกสารอะไรไว้
โครงการอบรมที่เบิกไม่ผ่านมักติดที่เอกสารไม่ครบ ไม่ใช่ที่รายการที่เบิก บทความนี้สรุปหมวดค่าใช้จ่ายตามระเบียบ เอกสารที่ต้องเก็บในแต่ละหมวด และวิธีจัดแฟ้มให้ตรวจย้อนได้

โครงการฝึกอบรมที่เบิกไม่ผ่าน ส่วนใหญ่ไม่ได้ติดที่รายการที่เบิก แต่ติดที่เอกสารประกอบไม่ครบหรือไม่สอดคล้องกับที่ขออนุมัติไว้ เช่น จำนวนผู้เข้าอบรมในใบลงทะเบียนไม่ตรงกับจำนวนอาหารที่เบิก หรือกำหนดการที่ใช้จริงต่างจากที่แนบขออนุมัติ
บทความนี้สรุปหมวดค่าใช้จ่ายตามระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยค่าใช้จ่ายในการฝึกอบรม การจัดงาน และการประชุมระหว่างประเทศ พ.ศ. 2549 และที่แก้ไขเพิ่มเติม พร้อมเอกสารที่ควรเก็บในแต่ละหมวด
หมวดค่าใช้จ่ายที่พบบ่อยและเอกสารที่ต้องมี
| หมวด | เอกสารที่ควรมี |
|---|---|
| ค่าตอบแทนวิทยากร | หนังสือเชิญ ใบสำคัญรับเงิน ประวัติวิทยากร และตารางเวลาที่บรรยายจริง |
| ค่าอาหารและอาหารว่าง | ใบเสร็จ ใบลงทะเบียนผู้เข้าอบรม และจำนวนมื้อที่ตรงกับกำหนดการ |
| ค่าเช่าสถานที่และอุปกรณ์ | สัญญาหรือใบเสนอราคา ใบเสร็จ และภาพถ่ายสถานที่ |
| ค่าที่พัก | ใบเสร็จหรือใบแจ้งรายการของที่พัก และรายชื่อผู้เข้าพัก |
| ค่าพาหนะ | หลักฐานการเดินทางตามที่ระเบียบยอมรับ |
| ค่าวัสดุและเอกสารประกอบ | ใบเสร็จ และตัวอย่างเอกสารที่แจกจริง |
สิ่งที่ผู้ตรวจสอบดูเป็นอย่างแรกไม่ใช่ใบเสร็จ แต่คือความสอดคล้องระหว่างเอกสารทั้งชุด คือกำหนดการ ใบลงทะเบียน และรายการที่เบิก ต้องเล่าเรื่องเดียวกัน
ระเบียบแยกประเภทการฝึกอบรมไว้
ระเบียบแบ่งการฝึกอบรมออกเป็นประเภทตามกลุ่มผู้เข้ารับการฝึกอบรม และกำหนดอัตราค่าใช้จ่ายบางรายการต่างกันตามประเภทนั้น รวมถึงมีข้อกำหนดแยกสำหรับกรณีผู้เข้ารับการฝึกอบรมเป็นบุคคลภายนอก
สิ่งที่หน่วยงานควรทำตั้งแต่ตอนเขียนโครงการคือระบุให้ชัดว่าเป็นการฝึกอบรมประเภทใด และผู้เข้ารับการฝึกอบรมเป็นกลุ่มใด เพราะเป็นตัวกำหนดอัตราที่ใช้ ถ้าระบุไม่ชัดตั้งแต่ต้น จะต้องมาตีความตอนเบิก ซึ่งเป็นจุดที่เสียเวลามากที่สุด ส่วนอัตราที่ใช้บังคับควรตรวจสอบกับฉบับล่าสุดและหนังสือเวียนของกรมบัญชีกลาง เพราะมีการปรับปรุงเป็นระยะ
เรื่องนี้ทำในระบบได้ดูระบบการเงินและบัญชีใน ERP HOSOffice V2
สี่จุดที่ทำให้เอกสารไม่สอดคล้องกัน
- กำหนดการเปลี่ยนแต่ไม่ได้แก้เอกสาร ย้ายวันหรือเพิ่มหัวข้อแล้วไม่ได้ขออนุมัติเปลี่ยนแปลง ทำให้ที่เบิกไม่ตรงกับที่อนุมัติ
- ใบลงทะเบียนไม่ครบทุกวัน ถ้าอบรมหลายวัน ต้องมีใบลงทะเบียนแยกรายวัน ไม่ใช่ใบเดียวสำหรับทั้งโครงการ
- จำนวนอาหารเบิกตามที่สั่ง ไม่ใช่ตามที่มาจริง ทำให้จำนวนไม่ตรงกับใบลงทะเบียน ควรมีบันทึกเหตุผลถ้าต่างกัน
- หลักฐานวิทยากรไม่ระบุช่วงเวลาที่บรรยาย ทำให้เทียบกับกำหนดการไม่ได้
ทั้งสี่ข้อป้องกันได้ด้วยการเก็บเอกสารตอนที่เหตุการณ์เกิด ไม่ใช่รวบรวมหลังโครงการจบ
โมดูลหลักสูตรและโครงการอบรมใน ERP HOSOffice V2
ระบบมีโมดูลบริหารหลักสูตรและรุ่นการอบรมที่ออกแบบให้เอกสารเกิดขึ้นพร้อมกับกิจกรรม
- หนึ่งหลักสูตรมีได้หลายรุ่น แต่ละรุ่นมีโครงการ กำหนดการ และงบประมาณของตัวเอง
- รับสมัครออนไลน์และใบลงทะเบียนรายวัน รายชื่อผู้เข้าอบรมเป็นข้อมูลจริงที่ใช้เทียบกับจำนวนมื้ออาหารได้ทันที
- รายรับรายจ่ายแยกรายรุ่น พร้อมแนบไฟล์เอกสารในแต่ละรายการ ทั้งใบเสร็จ สัญญา และหลักฐานการจ่าย
- แบบทดสอบก่อนเรียนและระหว่างเรียน เก็บผลไว้เป็นหลักฐานผลสัมฤทธิ์ของโครงการ
- ภาพกิจกรรมและผลงานผู้เข้าอบรม ผูกกับรุ่นนั้นโดยตรง ใช้ประกอบรายงานผลได้
- ออกใบประกาศนียบัตรให้ผู้ผ่านการอบรม จากรายชื่อจริงในระบบ ไม่ต้องพิมพ์ซ้ำ
- รายงานสรุปรายรุ่น จำนวนผู้สมัคร ผู้เข้าจริง ผู้ผ่าน ค่าใช้จ่ายรวม และเอกสารแนบทั้งหมดในหน้าเดียว
ผลที่ได้คือตอนตั้งเบิกหรือตอนถูกตรวจสอบ ไม่ต้องรวบรวมเอกสารใหม่ เพราะทุกอย่างถูกเก็บไว้ตั้งแต่วันที่เกิดขึ้นแล้ว
คำถามที่พบบ่อย
ค่าใช้จ่ายในการฝึกอบรม เบิกอะไรได้บ้าง
ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยค่าใช้จ่ายในการฝึกอบรม การจัดงาน และการประชุมระหว่างประเทศ พ.ศ. 2549 และที่แก้ไขเพิ่มเติม กำหนดรายการที่เบิกได้ไว้ เช่น ค่าตอบแทนวิทยากร ค่าอาหารและอาหารว่าง ค่าเช่าสถานที่ ค่าที่พัก ค่าพาหนะ และค่าวัสดุ โดยอัตราบางรายการต่างกันตามประเภทการฝึกอบรม จึงควรตรวจสอบอัตราที่ใช้บังคับปัจจุบันกับงานการเงินของหน่วยงาน
ทำไมโครงการอบรมถึงเบิกไม่ผ่านบ่อย
ส่วนใหญ่ไม่ได้ติดที่รายการที่เบิก แต่ติดที่เอกสารไม่สอดคล้องกัน เช่น จำนวนผู้เข้าอบรมในใบลงทะเบียนไม่ตรงกับจำนวนมื้ออาหารที่เบิก หรือกำหนดการที่ใช้จริงต่างจากที่แนบขออนุมัติโดยไม่ได้ขออนุมัติเปลี่ยนแปลง
อบรมหลายวัน ใบลงทะเบียนต้องแยกรายวันไหม
ควรแยกรายวัน เพราะเป็นหลักฐานว่าผู้เข้าอบรมมาจริงในแต่ละวัน และเป็นตัวเลขที่ใช้เทียบกับจำนวนมื้ออาหารและอาหารว่างที่เบิกในวันนั้น ใบเดียวสำหรับทั้งโครงการทำให้ตรวจสอบย้อนหลังไม่ได้
ถ้าผู้เข้าอบรมมาน้อยกว่าที่สั่งอาหารไว้ ต้องทำอย่างไร
ควรบันทึกเหตุผลไว้เป็นหลักฐานประกอบ เช่น สั่งตามจำนวนผู้ตอบรับล่วงหน้าตามเงื่อนไขของผู้ให้บริการ แล้วมีผู้ไม่มาตามจำนวนหนึ่ง การมีบันทึกไว้ตั้งแต่วันนั้นดีกว่าการอธิบายย้อนหลังเมื่อถูกสอบถามภายหลัง ทั้งนี้แนวปฏิบัติขึ้นกับงานการเงินของแต่ละหน่วยงาน
แหล่งอ้างอิง
- ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยค่าใช้จ่ายในการฝึกอบรม การจัดงาน และการประชุมระหว่างประเทศ พ.ศ. 2549 และที่แก้ไขเพิ่มเติมถึง (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2555
- ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยค่าใช้จ่ายในการฝึกอบรม การจัดงาน และการประชุมระหว่างประเทศ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2555
- ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการเบิกเงินจากคลัง การรับเงิน การจ่ายเงิน การเก็บรักษาเงิน และการนำเงินส่งคลัง พ.ศ. 2562
ขอขอบคุณกรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง ที่เผยแพร่ระเบียบและหนังสือเวียนด้านค่าใช้จ่ายในการฝึกอบรมให้หน่วยงานใช้อ้างอิงได้
บทความนี้เป็นการสรุปเพื่อเผยแพร่ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย อัตราและเงื่อนไขที่ใช้บังคับควรตรวจสอบกับฉบับล่าสุดและหนังสือเวียนที่เกี่ยวข้อง
ระบบนี้เป็นงานบริหารหลังบ้านขององค์กร ไม่ใช่ระบบรักษาพยาบาล