ค่าใช้จ่ายเดินทางไปราชการ เอกสารที่มักตกหล่นแล้วเบิกไม่ผ่าน
เรื่องเดินทางที่ถูกตีกลับส่วนใหญ่ขาดเอกสารเดิม ๆ ไม่กี่อย่าง บทความนี้รวมรายการที่ต้องมีตั้งแต่ก่อนเดินทาง ระหว่างเดินทาง และหลังกลับ พร้อมจุดที่คนมักพลาด

เรื่องเบิกค่าใช้จ่ายเดินทางไปราชการที่ถูกตีกลับ ส่วนใหญ่ไม่ได้ผิดที่จำนวนเงิน แต่ขาดเอกสารที่ต้องมีตั้งแต่ก่อนออกเดินทาง ซึ่งเมื่อกลับมาแล้วมักย้อนไปทำไม่ได้ เช่น คำสั่งหรือหนังสืออนุมัติที่ระบุช่วงเวลาไม่ครอบคลุมวันที่เดินทางจริง
กรอบที่ใช้คือพระราชกฤษฎีกาค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปราชการ พ.ศ. 2526 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ประกอบกับระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการเบิกค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปราชการ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม บทความนี้เรียงเอกสารตามลำดับเวลาเพื่อให้ไม่มีอะไรตกหล่น
เอกสารเรียงตามลำดับเวลา
| ช่วง | สิ่งที่ต้องมี |
|---|---|
| ก่อนเดินทาง | หนังสืออนุมัติหรือคำสั่งให้เดินทางไปราชการ ระบุผู้เดินทาง ภารกิจ สถานที่ และช่วงวันที่ |
| ก่อนเดินทาง | หนังสือเชิญหรือเอกสารที่แสดงว่ามีภารกิจจริง |
| ก่อนเดินทาง | สัญญายืมเงิน ถ้าต้องใช้เงินล่วงหน้า |
| ระหว่างเดินทาง | หลักฐานค่าพาหนะและค่าที่พักตามที่ระเบียบยอมรับ |
| หลังกลับ | รายงานการเดินทางไปราชการ |
| หลังกลับ | ใบสำคัญคู่จ่ายและเงินคงเหลือ ถ้ามียืมเงิน |
จุดที่ตกหล่นมากที่สุดคือแถวแรก เพราะเป็นเอกสารที่ต้องมีก่อนวันเดินทาง แต่บ่อยครั้งถูกทำย้อนหลัง ซึ่งทำให้วันที่ในเอกสารกับวันที่เดินทางจริงไม่ตรงกัน
ห้าจุดที่คนมักพลาด
- ช่วงวันที่ในหนังสืออนุมัติไม่ครอบคลุมวันเดินทางจริง เช่น ประชุมวันเดียวแต่ต้องออกเดินทางตั้งแต่เย็นวันก่อนหน้า ถ้าหนังสืออนุมัติระบุแค่วันประชุม จะเบิกค่าที่พักคืนแรกไม่ได้
- เปลี่ยนกำหนดการแล้วไม่ได้ขออนุมัติเพิ่มเติม ทั้งการเลื่อนวัน การเพิ่มผู้เดินทาง และการเปลี่ยนพาหนะ
- หลักฐานค่าพาหนะไม่ครบ โดยเฉพาะกรณีใช้พาหนะส่วนตัว ซึ่งมีเงื่อนไขและหลักฐานเฉพาะที่ระเบียบกำหนด
- ใบเสร็จค่าที่พักไม่ระบุรายชื่อผู้เข้าพัก ทำให้เทียบกับรายชื่อผู้ได้รับอนุมัติไม่ได้
- รายงานการเดินทางไม่ได้ทำ หรือทำแต่ไม่ตรงกับภารกิจที่อนุมัติ เป็นเอกสารที่ผู้ตรวจสอบใช้ยืนยันว่าการเดินทางเกิดขึ้นจริงตามวัตถุประสงค์
ข้อหนึ่งกับข้อสองเป็นสองข้อที่แก้ย้อนหลังยากที่สุด และเป็นสองข้อที่ป้องกันได้ง่ายที่สุดถ้าตรวจตอนตั้งเรื่อง
เรื่องนี้ทำในระบบได้ดูระบบการเงินและบัญชีใน ERP HOSOffice V2
ทำให้เรื่องเดินทางไม่ต้องแก้ย้อนหลัง
ทุกข้อที่ตกหล่นล้วนเป็นสิ่งที่ตรวจได้ในสามสิบวินาทีตอนตั้งเรื่อง แต่ใช้เวลาเป็นสัปดาห์ถ้าไปพบตอนเบิก
แนวทางที่ใช้ได้จริง
- ตรวจสามอย่างก่อนอนุมัติทุกครั้ง ช่วงวันที่ครอบคลุมการเดินทางจริงหรือไม่ รายชื่อผู้เดินทางครบหรือไม่ และมีเอกสารแสดงภารกิจแนบมาหรือไม่
- ให้ผู้เดินทางกรอกวันเวลาออกและกลับจริง ตั้งแต่ตอนขออนุมัติ ไม่ใช่ระบุแค่วันประชุม
- ผูกสัญญายืมเงินกับเรื่องเดินทางใบเดียวกัน เพื่อให้การส่งใช้อ้างอิงเอกสารชุดเดียวกัน
โมดูลเดินทางไปราชการใน ERP HOSOffice V2
- แบบขออนุมัติเดินทางที่บังคับกรอกวันเวลาออกและกลับ ระบบเตือนเมื่อช่วงวันที่ไม่ครอบคลุมกำหนดการที่แนบ
- แนบหนังสือเชิญและกำหนดการในเรื่องเดียวกัน ผู้อนุมัติเห็นครบในหน้าเดียว
- เชื่อมกับสัญญายืมเงิน ยืมเงินสำหรับเรื่องนี้จะผูกกับเรื่องเดินทางโดยตรง และส่งใช้อ้างอิงเรื่องเดิมได้
- รายงานการเดินทางกรอกในระบบ พร้อมแนบหลักฐานค่าพาหนะและค่าที่พัก
- ตรวจความครบถ้วนก่อนส่งเบิก ระบบแจ้งว่ายังขาดเอกสารรายการใด ก่อนที่เรื่องจะถึงงานการเงิน
- เชื่อมกับระบบลาและตารางเวร วันที่ไปราชการไม่ถูกนับเป็นวันลา และตารางเวรรู้ว่าใครไม่อยู่
ผลที่ได้คือเรื่องที่ถึงงานการเงินเป็นเรื่องที่เอกสารครบแล้ว แทนที่จะเป็นเรื่องที่ต้องส่งกลับไปแก้
คำถามที่พบบ่อย
ต้องมีหนังสืออนุมัติก่อนเดินทางเสมอไหม
ควรมีก่อนเสมอ เพราะเป็นเอกสารที่แสดงว่าการเดินทางได้รับอนุมัติจากผู้มีอำนาจ และเป็นฐานให้เบิกค่าใช้จ่ายได้ตามที่ระเบียบกำหนด การทำย้อนหลังทำให้วันที่ในเอกสารไม่ตรงกับข้อเท็จจริงและเป็นประเด็นเมื่อถูกตรวจสอบ
ออกเดินทางก่อนวันประชุมหนึ่งคืน เบิกค่าที่พักคืนนั้นได้ไหม
ขึ้นกับว่าหนังสืออนุมัติครอบคลุมช่วงวันที่นั้นหรือไม่ และเข้าเงื่อนไขตามที่พระราชกฤษฎีกาและระเบียบกำหนดหรือไม่ สิ่งที่ควรทำคือระบุวันเวลาออกและกลับจริงไว้ในหนังสือขออนุมัติตั้งแต่ต้น ไม่ใช่ระบุเฉพาะวันประชุม
ใช้รถส่วนตัวไปราชการ ต้องเตรียมอะไร
ต้องขออนุมัติให้ใช้พาหนะส่วนตัวไว้ตั้งแต่ตอนขออนุมัติเดินทาง และเตรียมหลักฐานตามที่ระเบียบกำหนดสำหรับการคำนวณค่าชดเชย รายละเอียดเงื่อนไขและอัตราควรตรวจสอบกับงานการเงินของหน่วยงาน เพราะมีการปรับปรุงเป็นระยะ
รายงานการเดินทางจำเป็นแค่ไหน
จำเป็น เพราะเป็นเอกสารที่ยืนยันว่าการเดินทางเกิดขึ้นจริงและตรงกับวัตถุประสงค์ที่ได้รับอนุมัติ ผู้ตรวจสอบใช้เอกสารนี้เทียบกับหนังสืออนุมัติและหลักฐานค่าใช้จ่าย ถ้าไม่มีหรือเนื้อหาไม่ตรงกับภารกิจที่อนุมัติ เรื่องมักถูกส่งกลับ
แหล่งอ้างอิง
- พระราชกฤษฎีกาค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปราชการ พ.ศ. 2526 และที่แก้ไขเพิ่มเติม พร้อมระเบียบกระทรวงการคลังที่เกี่ยวข้อง
- กฎหมายและระเบียบเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปราชการ กรมส่งเสริมสหกรณ์
- ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการเบิกเงินจากคลัง การรับเงิน การจ่ายเงิน การเก็บรักษาเงิน และการนำเงินส่งคลัง พ.ศ. 2562
ขอขอบคุณกรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง และหน่วยงานที่รวบรวมกฎหมายและระเบียบด้านการเดินทางไปราชการเผยแพร่ให้ใช้อ้างอิงได้
บทความนี้เป็นการสรุปเพื่อเผยแพร่ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย อัตราและเงื่อนไขที่ใช้บังคับควรตรวจสอบกับฉบับล่าสุดและแนวปฏิบัติของหน่วยงาน
ระบบนี้เป็นงานบริหารหลังบ้านขององค์กร ไม่ใช่ระบบรักษาพยาบาล