ค่าตอบแทนปฏิบัติงานนอกเวลาราชการ ขออนุมัติและเก็บหลักฐานอย่างไร
การเบิกค่าตอบแทนนอกเวลาราชการต้องมีการอนุมัติก่อนปฏิบัติงานและมีหลักฐานการอยู่ปฏิบัติงานจริง บทความนี้แยกสองสิ่งนี้ให้ชัด พร้อมจุดที่ผู้ตรวจสอบดูเป็นอันดับแรก

การเบิกเงินตอบแทนการปฏิบัติงานนอกเวลาราชการวางอยู่บนสองสิ่งที่ต้องมีคู่กัน คือการได้รับอนุมัติให้ปฏิบัติงานนอกเวลาราชการก่อนเริ่มปฏิบัติงาน และหลักฐานที่แสดงว่าอยู่ปฏิบัติงานจริงตามที่ได้รับอนุมัติ ถ้าขาดอย่างใดอย่างหนึ่ง เรื่องจะเบิกไม่ผ่านแม้ผู้ปฏิบัติจะทำงานจริง
กรอบที่ใช้คือระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการเบิกจ่ายเงินตอบแทนการปฏิบัติงานนอกเวลาราชการ พ.ศ. 2550 ประกอบกับหนังสือซักซ้อมความเข้าใจของกรมบัญชีกลาง บทความนี้แยกสองสิ่งข้างต้นให้ชัด
สองสิ่งที่ต้องมีคู่กัน
| สิ่งที่ต้องมี | เกิดขึ้นเมื่อใด | ใครเป็นผู้จัดทำ |
|---|---|---|
| การอนุมัติให้ปฏิบัติงานนอกเวลาราชการ | ก่อนเริ่มปฏิบัติงาน | ผู้มีอำนาจอนุมัติของหน่วยงาน |
| หลักฐานการอยู่ปฏิบัติงาน | ระหว่างปฏิบัติงาน | ผู้ปฏิบัติงานและผู้ควบคุม |
| หลักฐานการจ่ายเงิน | หลังปฏิบัติงาน | งานการเงิน |
จุดที่พบปัญหามากที่สุดคือแถวแรก เพราะเมื่อมีงานเร่งด่วน ผู้ปฏิบัติมักลงมือก่อนแล้วค่อยทำเรื่องย้อนหลัง ซึ่งทำให้เอกสารระบุวันที่อนุมัติหลังวันที่ปฏิบัติงาน และเป็นประเด็นทันทีเมื่อถูกตรวจสอบ
สิ่งที่การอนุมัติควรระบุให้ครบ
- เหตุผลความจำเป็น ว่าเหตุใดงานนั้นจึงต้องทำนอกเวลาราชการ ไม่ใช่ระบุเพียงว่างานมาก
- ลักษณะงานที่จะปฏิบัติ ให้ชัดพอที่ผู้ตรวจสอบเข้าใจว่าทำอะไร
- วันและช่วงเวลาที่ขออนุมัติ ระบุเป็นวันที่และเวลาเริ่มถึงเวลาสิ้นสุด
- รายชื่อผู้ปฏิบัติงาน ครบทุกคนที่จะเบิก
- ผู้ควบคุมหรือผู้รับรองการปฏิบัติงาน
ถ้าห้าข้อนี้ครบตั้งแต่ต้น ขั้นตอนที่เหลือจะเป็นเพียงการยืนยันว่าเกิดขึ้นตามที่อนุมัติหรือไม่
เรื่องนี้ทำในระบบได้ดูภาพรวม ERP HOSOffice V2 ครบ 59 ระบบงาน
หลักฐานการอยู่ปฏิบัติงานที่ตรวจสอบได้
สิ่งที่ผู้ตรวจสอบมองหาไม่ใช่ลายมือชื่อ แต่คือความสอดคล้องระหว่างเวลาที่อนุมัติ เวลาที่ลงชื่อ และงานที่ได้ผลออกมา
แนวทางที่ทำให้หลักฐานหนักแน่นขึ้น
- บันทึกเวลาเข้าและออกจริง ไม่ใช่ลงชื่อล่วงหน้าทั้งเดือน ซึ่งเป็นรูปแบบที่ถูกตั้งข้อสังเกตบ่อยที่สุด
- ระบุผลงานที่ได้ในช่วงเวลานั้น เช่น จำนวนรายการที่บันทึก หรืองานที่แล้วเสร็จ
- ผู้ควบคุมรับรองในวันเดียวกัน ไม่ใช่รับรองรวบท้ายเดือน
- สอดคล้องกับข้อมูลอื่นในระบบ เช่น ไม่ชนกับวันลาหรือวันไปราชการของคนคนเดียวกัน
ข้อสุดท้ายเป็นจุดที่ตรวจพบง่ายที่สุดเมื่อข้อมูลอยู่บนฐานเดียวกัน และเป็นข้อที่ทำให้เรื่องมีปัญหามากที่สุดเมื่อแยกกันอยู่คนละแฟ้ม
โมดูลงานบุคคลใน ERP HOSOffice V2 ช่วยตรงไหน
- ขออนุมัติปฏิบัติงานนอกเวลาราชการในระบบ บันทึกวันเวลาที่ขอและรายชื่อผู้ปฏิบัติ พร้อมวันที่อนุมัติที่แก้ย้อนหลังไม่ได้
- ลงเวลาเข้าและออกจริง เก็บเวลาที่บันทึกจริง ไม่ใช่เวลาที่พิมพ์ภายหลัง
- ตรวจชนกับวันลาและวันไปราชการอัตโนมัติ ระบบแจ้งทันทีเมื่อคนคนเดียวกันมีรายการซ้อนกันในวันเดียว
- ผู้ควบคุมรับรองรายวัน ผ่านมือถือได้ ไม่ต้องรอรวบท้ายเดือน
- สรุปชั่วโมงรายบุคคลและรายหน่วยงาน เทียบกับที่ได้รับอนุมัติไว้ในหน้าเดียว
- ส่งต่องานการเงินพร้อมหลักฐานครบ ไม่ต้องรวบรวมเอกสารใหม่ตอนตั้งเบิก
ผลที่ได้คือเรื่องที่ส่งถึงงานการเงินมีทั้งการอนุมัติก่อนปฏิบัติงานและหลักฐานการอยู่ปฏิบัติงานจริงครบในชุดเดียว
คำถามที่พบบ่อย
ต้องขออนุมัติก่อนปฏิบัติงานนอกเวลาราชการเสมอไหม
โดยหลักต้องได้รับอนุมัติจากผู้มีอำนาจก่อนเริ่มปฏิบัติงาน เพราะการอนุมัติเป็นฐานของสิทธิในการเบิก การทำเรื่องย้อนหลังทำให้วันที่อนุมัติอยู่หลังวันที่ปฏิบัติงาน ซึ่งเป็นประเด็นเมื่อถูกตรวจสอบ กรณีเร่งด่วนควรมีแนวปฏิบัติภายในรองรับไว้ล่วงหน้า
หลักฐานการอยู่ปฏิบัติงาน ต้องมีอะไรบ้าง
อย่างน้อยควรมีบันทึกเวลาเข้าและออกจริงในแต่ละวัน ลายมือชื่อผู้ปฏิบัติงาน และการรับรองของผู้ควบคุม ที่สำคัญคือเวลาที่บันทึกต้องสอดคล้องกับช่วงเวลาที่ได้รับอนุมัติ และไม่ซ้อนกับวันลาหรือวันไปราชการของบุคคลเดียวกัน
ลงชื่อล่วงหน้าไว้ทั้งเดือนได้ไหม
ไม่ควร เพราะเป็นรูปแบบที่ถูกตั้งข้อสังเกตบ่อยที่สุดในการตรวจสอบ หลักฐานที่มีน้ำหนักคือการบันทึกเวลาจริงในแต่ละวันและการรับรองในวันเดียวกัน ไม่ใช่การรวบรวมลายมือชื่อในคราวเดียวตอนสิ้นเดือน
อัตราค่าตอบแทนนอกเวลาราชการดูจากไหน
ดูจากระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการเบิกจ่ายเงินตอบแทนการปฏิบัติงานนอกเวลาราชการ พ.ศ. 2550 และหนังสือเวียนของกรมบัญชีกลางที่เกี่ยวข้อง โดยอัตราและเพดานชั่วโมงมีเงื่อนไขต่างกันระหว่างวันทำการกับวันหยุด จึงควรตรวจสอบกับงานการเงินของหน่วยงานก่อนตั้งเรื่อง
แหล่งอ้างอิง
- ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการเบิกจ่ายเงินตอบแทนการปฏิบัติงานนอกเวลาราชการ พ.ศ. 2550
- รวมกฎหมายและระเบียบเกี่ยวกับการเบิกจ่ายเงินตอบแทนการปฏิบัติงานนอกเวลาราชการ กลุ่มตรวจสอบภายใน กรมสรรพสามิต
ขอขอบคุณกรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง ที่เผยแพร่ระเบียบและหนังสือซักซ้อมความเข้าใจให้หน่วยงานใช้อ้างอิงได้
บทความนี้เป็นการสรุปเพื่อเผยแพร่ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย อัตราและเงื่อนไขที่ใช้บังคับควรตรวจสอบกับฉบับล่าสุดและแนวปฏิบัติของหน่วยงาน
ระบบนี้เป็นงานบริหารหลังบ้านขององค์กร ไม่ใช่ระบบรักษาพยาบาล