ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
บทความ61 ครั้ง

เงินทดรองราชการ ใช้กับอะไร ต่างจากเงินยืมอย่างไร

สองคำนี้ถูกใช้สลับกันบ่อยจนทำให้เบิกผิดทาง บทความนี้แยกให้ชัดว่าเงินทดรองราชการคือวงเงินของหน่วยงาน ส่วนเงินยืมคือหนี้ของบุคคล พร้อมผลที่ตามมาในงานบัญชี

เงินทดรองราชการ ใช้กับอะไร ต่างจากเงินยืมอย่างไร

เงินทดรองราชการกับเงินยืมราชการเป็นคนละเรื่อง แต่มักถูกเรียกสลับกันจนทำให้เอกสารผิดทางตั้งแต่ต้น ความต่างที่ควรจำคือ เงินทดรองราชการเป็นวงเงินที่กระทรวงการคลังอนุมัติให้หน่วยงานถือไว้สำรองจ่ายตามระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยเงินทดรองราชการ พ.ศ. 2562 ส่วนเงินยืมคือการที่บุคคลยืมเงินไปใช้ในราชการแล้วต้องส่งใช้คืน ซึ่งทำให้เกิดลูกหนี้ในชื่อของบุคคลนั้น

บทความนี้แยกสองเรื่องให้ชัด และสรุปผลที่ตามมาในงานบัญชี

เทียบให้เห็นทั้งสองทาง

เงินทดรองราชการเงินยืมราชการ
เป็นอะไรวงเงินสำรองจ่ายของหน่วยงานการยืมของบุคคลเพื่อใช้ในราชการ
ใครเป็นเจ้าของยอดหน่วยงานผู้ยืมเป็นลูกหนี้
ใช้ตอนไหนจ่ายไปก่อนแล้วเบิกชดเชยคืนวงเงินต้องใช้เงินล่วงหน้าเพื่อไปปฏิบัติภารกิจ
สิ่งที่เกิดในบัญชีวงเงินลดลงและกลับมาเท่าเดิมเมื่อเบิกชดเชยเกิดลูกหนี้ และตัดเมื่อส่งใช้ครบ
ผลเมื่อไม่จัดการวงเงินตัน จ่ายรายการถัดไปไม่ได้ลูกหนี้ค้าง สะสมข้ามปี

ประโยคที่ช่วยจำคือ เงินทดรองราชการเป็นกระเป๋าของหน่วยงานที่ต้องเติมกลับให้เต็ม ส่วนเงินยืมเป็นหนี้ของคนที่ต้องปิดให้จบ

อาการที่บอกว่ากำลังใช้ผิดทาง

  1. วงเงินทดรองราชการตันกลางปี แปลว่าการเบิกชดเชยช้ากว่าการจ่าย ให้ไปดูว่าเอกสารค้างอยู่ขั้นใด ไม่ใช่ขอเพิ่มวงเงิน
  2. มีลูกหนี้เงินยืมค้างแต่ไม่รู้ว่ามาจากรายการใด แปลว่าสัญญายืมกับหลักฐานการจ่ายไม่ได้ผูกกัน
  3. ใช้เงินทดรองราชการจ่ายรายการที่ควรยืม หรือกลับกัน มักเกิดเพราะเลือกทางที่เอกสารน้อยกว่า ไม่ใช่ทางที่ตรงกับลักษณะรายการ
  4. ยอดคงเหลือในมือไม่ตรงกับยอดตามบัญชี แปลว่ามีรายการที่จ่ายแล้วแต่ยังไม่บันทึก

ข้อหนึ่งเป็นอาการที่เห็นเร็วที่สุด และเกือบทุกครั้งมีต้นเหตุมาจากเอกสารเบิกชดเชยที่ค้างอยู่ที่ขั้นใดขั้นหนึ่ง ไม่ใช่วงเงินที่ได้รับน้อยเกินไป

เรื่องนี้ทำในระบบได้ดูระบบการเงินและบัญชีใน ERP HOSOffice V2

วิธีทำให้วงเงินไม่ตัน

วงเงินทดรองราชการไม่ได้ตันเพราะจ่ายเยอะ แต่ตันเพราะเบิกชดเชยช้ากว่าที่จ่าย

สิ่งที่ช่วยได้มากที่สุดสามอย่าง

  • ตั้งรอบเบิกชดเชยที่แน่นอน เช่น ทุกสัปดาห์ แทนการรอให้ครบยอดหนึ่งแล้วค่อยทำ
  • ตรวจความครบถ้วนของหลักฐานตั้งแต่วันที่จ่าย ไม่ใช่ตอนรวบรวมเพื่อเบิกชดเชย เพราะเอกสารที่ขาดตอนนั้นมักตามยากแล้ว
  • มีหน้าจอที่บอกยอดวงเงินคงเหลือแบบเป็นปัจจุบัน เพื่อให้ผู้อนุมัติรายการถัดไปรู้ก่อนว่าเหลือเท่าไร

โมดูลการเงินใน ERP HOSOffice V2 ช่วยตรงไหน

  • ทะเบียนเงินทดรองราชการแยกจากทะเบียนลูกหนี้เงินยืม สองยอดไม่ปะปนกัน และรายงานแยกกันชัด
  • ยอดวงเงินคงเหลือแบบเป็นปัจจุบัน ทุกการจ่ายตัดยอดทันที ผู้อนุมัติเห็นก่อนอนุมัติรายการถัดไป
  • ชุดเบิกชดเชยที่รวบรวมรายการให้อัตโนมัติ เลือกช่วงวันที่แล้วระบบรวมรายการที่ยังไม่เบิกชดเชยให้
  • แนบหลักฐานการจ่ายผูกกับรายการตั้งแต่วันที่จ่าย ไม่ต้องตามหาภายหลัง
  • แจ้งเตือนเมื่อวงเงินคงเหลือต่ำกว่าเกณฑ์ที่ตั้งไว้ เพื่อให้เร่งเบิกชดเชยก่อนตัน
  • กระทบยอดเงินสดในมือกับยอดตามบัญชี ทำได้ทุกวันโดยไม่ต้องรอสิ้นเดือน

คำถามที่พบบ่อย

เงินทดรองราชการกับเงินยืมราชการ ต่างกันอย่างไร

เงินทดรองราชการเป็นวงเงินสำรองจ่ายของหน่วยงานตามระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยเงินทดรองราชการ พ.ศ. 2562 เมื่อจ่ายไปแล้วจะเบิกชดเชยเพื่อให้วงเงินกลับมาเต็ม ส่วนเงินยืมราชการเป็นการที่บุคคลยืมเงินไปใช้ในราชการ ทำให้เกิดลูกหนี้ในชื่อบุคคลนั้นและต้องส่งใช้ตามกำหนด

วงเงินทดรองราชการตันกลางปี ควรขอเพิ่มวงเงินไหม

ก่อนขอเพิ่ม ควรตรวจว่ารายการที่จ่ายไปแล้วถูกเบิกชดเชยครบหรือยัง เพราะสาเหตุส่วนใหญ่คือเอกสารเบิกชดเชยค้างอยู่ที่ขั้นใดขั้นหนึ่ง ไม่ใช่วงเงินไม่พอ การตั้งรอบเบิกชดเชยที่แน่นอนมักแก้ปัญหาได้โดยไม่ต้องขอเพิ่ม

รายการแบบไหนควรใช้เงินยืม ไม่ใช่เงินทดรองราชการ

รายการที่ต้องมีคนถือเงินไปใช้จ่ายล่วงหน้านอกหน่วยงาน เช่น การเดินทางไปราชการหรือการจัดกิจกรรมนอกสถานที่ เพราะต้องมีผู้รับผิดชอบเงินก้อนนั้นเป็นรายบุคคล ส่วนการสำรองจ่ายรายการที่หน่วยงานจ่ายเองแล้วเบิกชดเชยภายหลัง เข้าลักษณะเงินทดรองราชการมากกว่า

ยอดเงินสดในมือไม่ตรงกับยอดตามบัญชี ควรเริ่มตรวจที่ไหน

เริ่มที่รายการที่จ่ายไปแล้วแต่ยังไม่บันทึก เพราะเป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด วิธีที่ได้ผลคือกระทบยอดทุกวันแทนการรอสิ้นเดือน เพราะส่วนต่างที่พบในวันเดียวกันสืบย้อนได้ทันที ต่างจากส่วนต่างที่พบตอนสิ้นเดือนซึ่งมักไม่มีใครจำที่มาได้

แหล่งอ้างอิง

ขอขอบคุณกรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง ที่เผยแพร่ระเบียบด้านเงินทดรองราชการและการเบิกจ่ายเงินให้หน่วยงานใช้อ้างอิงได้

บทความนี้เป็นการสรุปเพื่อเผยแพร่ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย การตีความขั้นสุดท้ายเป็นของงานการเงินและบัญชีของแต่ละหน่วยงาน

ระบบนี้เป็นงานบริหารหลังบ้านขององค์กร ไม่ใช่ระบบรักษาพยาบาล

บทความที่เกี่ยวข้อง

บทความค่าใช้จ่ายในการฝึกอบรม เบิกอะไรได้ และเก็บเอกสารอะไรไว้โครงการอบรมที่เบิกไม่ผ่านมักติดที่เอกสารไม่ครบ ไม่ใช่ที่รายการที่เบิก บทความนี้สรุปหมวดค่าใช้จ่ายตามระเบียบ เอกสารที่ต้องเก็บในแต่ละหมวด และวิธีจัดแฟ้มให้ตรวจย้อนได้บทความงานการเงินและบัญชีโรงพยาบาล ปิดงบให้เร็วขึ้นสาเหตุที่ปิดงบช้าไม่ได้อยู่ที่คนทำงานช้า แต่อยู่ที่ข้อมูลต้องเดินทางผ่านหลายไฟล์ บทความนี้ไล่ให้เห็นว่าข้อมูลควรไหลจากพัสดุและบุคลากรมาถึงบัญชีอย่างไรบทความเงินยืมราชการ ส่งใช้ให้ทันโดยไม่ต้องตามทวงลูกหนี้เงินยืมค้างนานเกือบทุกครั้งเกิดจากผู้ยืมไม่รู้ว่าครบกำหนดเมื่อใด บทความนี้สรุปกรอบเวลาส่งใช้ตามระเบียบ เอกสารที่ต้องเตรียม และวิธีทำให้ไม่มีใครต้องเดินไปทวง