HIS กับ Backoffice โรงพยาบาล ต่างกันตรงไหน
HIS ดูแลงานรักษาพยาบาล Backoffice ดูแลองค์กร สองระบบนี้ทำงานคนละฝั่งและแทนกันไม่ได้ บทความนี้แยกให้เห็นชัดว่าอะไรอยู่ตรงไหน และจุดที่ควรเชื่อมถึงกัน
คำถามที่เราเจอบ่อยที่สุดตอนเข้าไปคุยกับโรงพยาบาลคือ "ก็มี HIS อยู่แล้ว ยังต้องมีอะไรอีก" คำถามนี้สมเหตุสมผลมาก เพราะทั้งสองอย่างเป็น "ระบบสารสนเทศของโรงพยาบาล" เหมือนกัน แต่ดูแลงานคนละฝั่งกันโดยสิ้นเชิง
HIS ดูแลงานที่เกิดขึ้นหน้าห้องตรวจ
HIS หรือ Hospital Information System คือระบบที่หมุนรอบ งานรักษาพยาบาล ตั้งแต่ลงทะเบียน ซักประวัติ วินิจฉัย สั่งยา สั่งแล็บ จนถึงเวชระเบียนและการเบิกจ่ายกองทุน หัวใจของมันคือข้อมูลการรักษา ซึ่งต้องถูกต้อง ตรวจสอบย้อนหลังได้ และเชื่อมกับหน่วยงานภายนอกอย่าง สปสช.
ถ้า HIS ล่ม งานหน้าห้องตรวจหยุดทันที นี่คือระบบที่โรงพยาบาลทุกแห่งต้องมีอยู่แล้ว
Backoffice ดูแลงานที่ทำให้โรงพยาบาลเดินได้
Backoffice หรือที่หลายที่เรียกว่า ERP โรงพยาบาล หมุนรอบ องค์กร ไม่ใช่งานรักษาพยาบาล เป็นงานหลังบ้านที่ไม่มีใครเห็นแต่หยุดไม่ได้
- การเงินและบัญชี — บัญชีการเงิน งบประมาณ ยืมคืนเงิน สาธารณูปโภค เจ้าหนี้การค้า บริหารลูกหนี้ เงินบริจาค
- พัสดุและทรัพย์สิน — จัดซื้อจ้างพัสดุ คลังใหญ่ คลังหน่วยงาน ทะเบียนครุภัณฑ์ ยืมคืนทรัพย์สิน ที่ดินอาคาร
- ทรัพยากรบุคคล — ทะเบียนบุคลากร ระบบการลา ตารางเวร เข้าออกงาน เงินเดือน สวัสดิการ พัฒนาบุคลากร
- สารบรรณและเอกสาร — รับส่งหนังสือราชการ บันทึกประชุม จัดเก็บและทำลายเอกสาร
- ซ่อมบำรุงและอาคารสถานที่ — แจ้งซ่อม ซ่อมคอมพิวเตอร์ เครื่องมือแพทย์ ยานพาหนะ ห้องประชุม บ้านพัก
งานพวกนี้ HIS ไม่ได้ออกแบบมารองรับ โรงพยาบาลส่วนใหญ่จึงทำด้วย Excel แฟ้มกระดาษ หรือโปรแกรมเล็ก ๆ ที่เขียนแยกกันคนละฝ่าย
ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ "ไม่มีระบบ" แต่อยู่ที่ "มีหลายระบบที่ไม่คุยกัน"
เวลาลงพื้นที่จริง เรามักเจอภาพเดิม ๆ คือแต่ละฝ่ายมีไฟล์ของตัวเอง
ฝ่ายบุคคลมีไฟล์รายชื่อเจ้าหน้าที่ ฝ่ายการเงินมีอีกไฟล์สำหรับทำเงินเดือน
ฝ่ายพัสดุมีอีกไฟล์สำหรับคุมครุภัณฑ์ พอคนย้ายหรือลาออก ต้องไปแก้สามที่
และมักจะลืมแก้อย่างน้อยหนึ่งที่เสมอ
ผลที่ตามมาคือตัวเลขไม่ตรงกัน ปิดงบช้า และตรวจสอบย้อนหลังลำบากเวลามีคนถาม ซึ่งไม่ใช่ความผิดของใคร แต่เป็นเรื่องปกติเมื่อข้อมูลชุดเดียวถูกเก็บไว้หลายที่
จุดที่ทั้งสองระบบควรเชื่อมกัน
HIS กับ Backoffice ไม่จำเป็นต้องรวมเป็นระบบเดียว แต่ควรส่งข้อมูลถึงกันได้ในบางจุด
- ตัวเลขบริการจาก HIS ขึ้นแดชบอร์ดผู้บริหาร — ผู้บริหารอยากเห็นทั้งปริมาณงานบริการและสถานะงบประมาณในภาพเดียว
- ข้อมูลบุคลากรชุดเดียว — คนคนเดียวไม่ควรถูกคีย์ซ้ำทั้งใน HIS และระบบบุคคล
- ครุภัณฑ์และเครื่องมือแพทย์ — ทะเบียนครุภัณฑ์ควรผูกกับประวัติการซ่อมบำรุง
ใน ERP HOSOffice V2 เราจึงมีโมดูล รายงาน HIS ไว้ดึงตัวเลขจากระบบ HIS ที่โรงพยาบาลใช้อยู่ มาสรุปบนแดชบอร์ด โดยไม่ไปยุ่งกับฐานข้อมูลการรักษา
สรุปสั้น ๆ
| HIS | Backoffice / ERP | |
|---|---|---|
| หมุนรอบ | งานรักษาพยาบาล | องค์กร |
| ผู้ใช้หลัก | แพทย์ พยาบาล เวชระเบียน | การเงิน พัสดุ บุคคล สารบรรณ ผู้บริหาร |
| หยุดแล้วกระทบ | งานหน้าห้องตรวจทันที | งานบริหารและการเบิกจ่าย |
ทั้งคู่จำเป็น และแทนกันไม่ได้ ถ้าโรงพยาบาลมี HIS ที่ดีอยู่แล้วแต่ยังทำงานหลังบ้านด้วย Excel นั่นคือจุดที่ระบบ Backoffice จะช่วยได้มากที่สุด
ปัจจุบัน ERP HOSOffice V2 ติดตั้งใช้งานจริงแล้ว 308 หน่วยงานใน 70 จังหวัด ครบทั้ง 13 เขตสุขภาพ ถ้าอยากดูว่าระบบทำงานจริงอย่างไร นัดสาธิตออนไลน์ได้ ใช้เวลาประมาณ 30–45 นาที