ตรวจสอบพัสดุประจำปี ทำอย่างไรให้เสร็จใน 30 วันทำการ
ระเบียบกำหนดให้แต่งตั้งผู้ตรวจสอบก่อนสิ้นเดือนกันยายน เริ่มตรวจวันเปิดทำการวันแรกของเดือนตุลาคม และรายงานผลภายใน 30 วันทำการ บทความนี้แยกว่างานไหนต้องเตรียมไว้ก่อน และงานไหนที่ทำให้เลยกำหนดทุกปี

การตรวจสอบพัสดุประจำปีมีกรอบเวลาที่ชัดเจนอยู่แล้ว คือแต่งตั้งผู้รับผิดชอบก่อนสิ้นเดือนกันยายน ตรวจการรับจ่ายพัสดุของงวดที่ผ่านมาและนับพัสดุคงเหลือ ณ วันสิ้นงวด แล้วเสนอรายงานต่อผู้แต่งตั้งภายใน 30 วันทำการนับแต่วันเริ่มดำเนินการ หน่วยงานที่ทำไม่ทันเกือบทั้งหมดไม่ได้ติดที่การนับ แต่ติดที่ทะเบียนคุมไม่พร้อมให้นับตั้งแต่วันแรก
บทความนี้แยกงานที่ต้องทำก่อนวันเริ่มตรวจ กับงานที่ทำได้ในช่วง 30 วันทำการ เพื่อให้กรอบเวลาที่ระเบียบให้มานั้นพอจริง
กรอบเวลาที่ระเบียบวางไว้
| ช่วงเวลา | สิ่งที่ต้องเกิดขึ้น |
|---|---|
| ก่อนสิ้นเดือนกันยายน | หัวหน้าหน่วยงานของรัฐแต่งตั้งผู้รับผิดชอบตรวจสอบพัสดุ ซึ่งไม่ใช่เจ้าหน้าที่พัสดุ |
| วันเปิดทำการวันแรกของเดือนตุลาคม | เริ่มดำเนินการตรวจสอบ |
| ภายใน 30 วันทำการนับแต่วันเริ่มตรวจ | เสนอรายงานผลการตรวจสอบต่อผู้แต่งตั้ง |
| หลังจากนั้น | ส่งรายงานตามลำดับชั้นถึงหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ และดำเนินการกับพัสดุที่ชำรุดเสื่อมสภาพต่อไป |
จุดที่มักเข้าใจคลาดเคลื่อนคือคำว่า 30 วันทำการนับจากวันเริ่มตรวจ ไม่ใช่ 30 วันปฏิทิน และไม่ใช่นับจากวันที่ลงนามคำสั่งแต่งตั้ง ระยะเวลาจริงจึงยาวกว่าที่หลายคนคิด แต่จะใช้ได้เต็มก็ต่อเมื่อวันแรกมีของให้ตรวจ
สามอย่างที่ต้องพร้อมก่อนวันแรกของเดือนตุลาคม
- ทะเบียนคุมที่ปิดยอด ณ วันที่ 30 กันยายนแล้ว ถ้ายังมีใบเบิกหรือใบรับของของเดือนกันยายนค้างไม่ได้ลง ผู้ตรวจสอบจะนับเทียบกับยอดที่ยังไม่นิ่ง แล้วต้องนับซ้ำ
- รายการครุภัณฑ์ที่รับเข้าระหว่างปีถูกบันทึกครบ พร้อมเลขครุภัณฑ์และสถานที่เก็บ ถ้าของมาถึงแล้วแต่ยังไม่ขึ้นทะเบียน ผู้ตรวจสอบจะเจอของที่ไม่มีในบัญชี ซึ่งใช้เวลาสืบย้อนมากที่สุด
- ผังจุดเก็บที่ตรงกับความจริง ระบุว่าครุภัณฑ์แต่ละรายการอยู่ห้องไหน หน่วยงานไหน ถ้าผังไม่ตรง เวลาส่วนใหญ่จะหมดไปกับการเดินหา ไม่ใช่การตรวจ
ข้อสองคือข้อที่ทำให้เลยกำหนดบ่อยที่สุด เพราะเป็นงานที่ควรทำตลอดปีแต่ถูกเลื่อนมารวมกันตอนสิ้นปี
เรื่องนี้ทำในระบบได้ดูระบบพัสดุและทรัพย์สินใน ERP HOSOffice V2
แบ่งงาน 30 วันทำการอย่างไรให้พอ
ถ้าวันแรกยังต้องรอทะเบียน แปลว่าเวลาที่เหลือถูกใช้ไปแล้วหนึ่งสัปดาห์โดยยังไม่ได้นับอะไรเลย
แนวทางที่ใช้ได้จริงคือแบ่งเป็นสามช่วง
- สัปดาห์แรก นับกลุ่มที่มูลค่าสูงและกลุ่มที่เคลื่อนไหวบ่อยก่อน เพราะเป็นกลุ่มที่ถ้าพบส่วนต่างจะต้องใช้เวลาสืบย้อนนาน
- สัปดาห์ที่สองถึงสาม นับส่วนที่เหลือตามจุดเก็บ ไล่ทีละหน่วยงานให้จบเป็นจุด ๆ ไม่ใช่ไล่ตามเลขทะเบียน
- สัปดาห์สุดท้าย สรุปส่วนต่าง ระบุรายการที่ชำรุดหรือเสื่อมสภาพ และจัดทำรายงานเสนอผู้แต่งตั้ง
รายการที่หาไม่พบควรถูกบันทึกไว้พร้อมสิ่งที่ตรวจสอบแล้ว ไม่ใช่ปล่อยค้างไว้เพื่อหาต่อ เพราะรายงานที่ไม่ครบจะทำให้ขั้นตอนถัดไปเริ่มไม่ได้
สิ่งที่รายงานควรตอบให้ได้
- พัสดุคงเหลือ ณ วันสิ้นงวด ตรงกับทะเบียนคุมหรือไม่ ถ้าไม่ตรง ต่างกันรายการใดและเท่าไร
- มีพัสดุรายการใดชำรุด เสื่อมสภาพ หรือไม่จำเป็นต้องใช้ในราชการต่อไป
- มีพัสดุรายการใดสูญไป และเหตุที่ทราบเท่าที่ตรวจสอบได้
- รายการที่ต้องดำเนินการต่อ พร้อมผู้รับผิดชอบ
สามข้อแรกเป็นสิ่งที่ระเบียบมุ่งให้ตอบ ส่วนข้อสุดท้ายเป็นสิ่งที่ทำให้ปีถัดไปเบากว่าเดิม เพราะมีรายการค้างที่ชัดเจนแทนคำว่ารอดำเนินการ
ระบบพัสดุใน ERP HOSOffice V2 ช่วยตรงไหน
- ทะเบียนคุมที่ปิดยอดอัตโนมัติตามวันที่ สั่งดูยอดคงเหลือ ณ วันที่ 30 กันยายนได้โดยไม่ต้องหยุดการเคลื่อนไหวของเดือนตุลาคม
- ทะเบียนครุภัณฑ์พร้อมเลขครุภัณฑ์และจุดเก็บ ออกใบรายการนับแยกตามห้องหรือหน่วยงาน ให้ผู้ตรวจสอบเดินนับได้เป็นจุด
- บันทึกผลนับและส่วนต่างพร้อมเหตุผล เก็บเป็นหลักฐานผูกกับรอบการตรวจสอบนั้น ไม่ใช่แก้ยอดทับของเดิม
- รายการที่ชำรุดหรือเสื่อมสภาพ ถูกตั้งสถานะไว้ตั้งแต่ตอนตรวจ เพื่อส่งต่อขั้นตอนจำหน่ายพัสดุได้ทันที
- แนบไฟล์เอกสารและภาพถ่าย คำสั่งแต่งตั้ง ใบรายการนับ และภาพของที่ชำรุด อยู่ในรอบเดียวกัน ค้นย้อนหลังได้
ผลที่ได้คือวันเปิดทำการวันแรกของเดือนตุลาคมมีของให้ตรวจจริง และ 30 วันทำการที่ระเบียบให้มาถูกใช้กับการตรวจ ไม่ใช่กับการตามหาเอกสาร
คำถามที่พบบ่อย
ตรวจสอบพัสดุประจำปี ต้องแต่งตั้งใครเป็นผู้ตรวจสอบ
ระเบียบกำหนดให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ในหน่วยงานนั้นซึ่งมิใช่เจ้าหน้าที่พัสดุ คนหนึ่งหรือหลายคนตามความจำเป็น เหตุผลคือผู้ที่ดูแลพัสดุอยู่ไม่ควรเป็นผู้ตรวจสอบงานของตนเอง และการแต่งตั้งต้องทำก่อนสิ้นเดือนกันยายนของทุกปี
30 วันทำการ นับจากวันไหน
นับจากวันเริ่มดำเนินการตรวจสอบพัสดุ ซึ่งคือวันเปิดทำการวันแรกของเดือนตุลาคม ไม่ใช่นับจากวันที่ลงนามคำสั่งแต่งตั้ง และเป็นวันทำการ ไม่ใช่วันปฏิทิน เมื่อครบกำหนดต้องเสนอรายงานผลการตรวจสอบต่อผู้แต่งตั้ง
ถ้านับแล้วไม่ตรงกับทะเบียนคุม ต้องทำอย่างไร
บันทึกส่วนต่างไว้ในรายงานพร้อมรายการและจำนวนที่ต่าง ไม่ใช่ปรับยอดให้ตรงแล้วรายงานว่าตรง เพราะการปรับยอดโดยไม่ระบุสาเหตุทำให้ปีถัดไปเกิดส่วนต่างซ้ำโดยไม่มีใครทราบที่มา ส่วนการดำเนินการกับส่วนต่างเป็นขั้นตอนถัดไปที่ผู้มีอำนาจพิจารณา
พบพัสดุชำรุดระหว่างตรวจสอบ ต้องทำอย่างไรต่อ
ระบุไว้ในรายงานว่ามีพัสดุรายการใดชำรุด เสื่อมสภาพ หรือไม่จำเป็นต้องใช้ในราชการต่อไป แล้วเสนอตามลำดับชั้นเพื่อให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐพิจารณาสั่งการเรื่องการจำหน่ายพัสดุตามระเบียบต่อไป ไม่ควรทิ้งหรือเคลื่อนย้ายก่อนได้รับอนุมัติ
แหล่งอ้างอิง
- ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
- พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
ขอขอบคุณกรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง ที่เผยแพร่ระเบียบและแนวปฏิบัติให้หน่วยงานใช้อ้างอิงได้
บทความนี้เป็นการสรุปเพื่อเผยแพร่ความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย การตีความขั้นสุดท้ายเป็นของงานพัสดุและนิติกรของแต่ละหน่วยงาน
ระบบนี้เป็นงานบริหารหลังบ้านขององค์กร ไม่ใช่ระบบรักษาพยาบาล